Van Dongen is theatraal en toch zichzelf ****

Door Patrick van den Hanenberg op De Volkskrant

Als een dramadocent in de eerste les zijn studenten de gedateerde jaren zeventig-opdracht geeft om een boom, de zee of een fiets te spelen, is de cursus eigenlijk bij voorbaat mislukt en de docent ge­diskwalificeerd.

Toch behoort de dialoog tussen de veel te brutale pot duopenotti en de bescheiden pot pindakaas, die naar een plaats achterin het keukenkastje is gedeporteerd, tot de meest interessante scènes uit de nieuwe show van Lenette van Dongen.

Niet alleen omdat Van Dongen in stem en gebaar dit broodbeleg uitstekend nadoet, maar ook om­dat ze daarmee iets zinnigs zegt over de tijd, opvoeding en het consumptiepatroon.

De loopbaan van Lenette van Dongen is zorgvuldig opgebouwd. Na haar dansopleiding heeft ze zich alle facetten van het klein­kunstbedrijf eigen gemaakt door aan te kloppen bij vakmensen op het gebied van tekstdichten, vormgeving en programmaop- bouw.

Veel cabaretprogramma’s gaan tegenwoordig de mist in door het ontbreken van een heldere regie. Eigenzinnigheid is een groot goed, maar draait vaak zelfkritiek de nek om en leidt dan tot een in zichzelf gekeerd programma.

Van Dongen heeft in Pieter Tid­dens een regisseur voor de brain­storm- en improvisatiefase aan het begin, terwijl Ruut Weissman de frisse afmaker is.

Dat werpt vruchten af. Vedette is twee uur genieten van een goed verzorgd, intelligent en geestig programma.

Van Dongen kan vrijwel alles wat haar tot een echte ster kan maken. Ze beweegt soepel, kan fraai zingen, acteert goed en heeft gevoel voor humor.

In haar vijfde programma haalt ze de onechte kant van het leven en het showvak onderuit. Weg met de glamour en de inhoudsloze buitenkant.

Zonder in valse calvinistische soberheid te vervallen knipt ze de nepfranje van het leven weg en behoudt alles van waarde: een rijk gevulde pruimenboom in Tosca­ne, genieten van het gedrag van mannen in een ijzerwinkel, een lied over de oorlog van Mary Black, een (zorgvuldig vertaald) liefdesliedje van James Taylor, en klussen met haar vader. Geen ge- jaag meer en krampachtig vast­houden aan een lichaam van een vrouw van twintig. Van Dongen

zegt dat ze gestopt is om gelukkig te worden, waardoor ze erg veel tijd over houdt.

Vedette is een programma over karakter. Als een paar honderd mensen in de zaal zitten, ben je geneigd om je anders voor te doen dan je bent. Dat lijkt bij Lenette van Dongen niet het geval. Zij houdt zich zorgvuldig aan de theatrale kracht van het toneel­spelen, maar zij staat overduide­lijk als Lenette van Dongen op het podium.

Het chique kostuum vervangt zij halverwege de voorstelling voor een ruim zittende spijkerbroek. En zo kan zij de trap afdalen die voor showkoninginnen als een status-examen geldt.

De glamourdames doen het meestal net iets te verkrampt. Le- nctte van Dongen komt volkomen ontspannen naar beneden. Als een poldervedette.