Van Dongen overwint bij alle generaties in Nikè ****

Door Ruud Buurman op GPD

We bereiken allemaal eens de leef­tijd waarop we de balans opma­ken. Waarop gemiste kansen zie­lenpijntjes veroorzaken, waarvoor je nooit de tijd nam om ze te voe­len. De fase in je leven waarin je grote schoonmaak houdt in de kel­der en de bovenkamer en gaat voe­len wie je werkelijk bent, in plaats van nog langer wanhopig te probe­ren iets anders te worden.

Wie rond dat thema een theater­programma maakt, begeeft zich doorgaans op een pad, dat al is platgestampt door vele anderen. Je moet van heel goede huize komen om daar volle zalen mee te boeien. Cabaretière Lenette van Dongen slaagt daarin met vlag en wimpel in Nikè.

Van Dongen is na wat muzikale uitstapjes - een liedjesprogramma en de musical Doe Maar - weer te­rug op het pad van het solocaba- ret. Waarin ze al jaren de koningin

van de huis-, tuin- en keukenon­derwerpen is, die ze ombuigt tot voor iedereen herkenbare confe­rences. En de vrouw met de mooi­ste zangstem. Die ze in Nikè, ver­rassend genoeg, maar één keer laat horen in een heel klein gehouden en fraai lied over de vergankelijk­heid van het leven.

Elk programma van haar was tot nu toe een weerslag van haar ei­gen leven en de zoektocht naar wat er daarin werkelijk toe doet. De vijftigjarige Van Dongen staat in Nikè met beide benen op de

grond en komt daarom dichter bij de antwoorden dan ooit tevoren. Dat doet ze zeer komisch, met een aangename rust, maar soms ook op indringende persoonlijke ma­nier als ze haar gevoelens bloot­geeft van de onvrijwillig kinder­loos gebleven vrouw.

In de aanloop naar dit moment heeft Van Dongen zélf op knappe wijze de voorwaarden geschapen waarin ook de pijn van haar leven een volle zaal kan raken. Want zij kiest er in Nikè voor om voluit in gesprek te gaan met het publiek, het voortdurend te polsen naar zijn eigen sulligheidjes, ‘onvermo- gentjes’, worstelingen in de liefde, benarde momenten en ongemak­ken. Haar contact met de zaal is fe­nomenaal. In dit feest van herken­ning, waarin de lach door de zaal rolt, valt ook verdriet op de juiste plek.

Voor de jonkies in het publiek:

Nikè spreek je niet uit als dat sport- schoenenmerk, maar als Niekè, en Nikè is de Griekse godin van de overwinning. En die jonkies in het publiek moeten zich in deze ‘Gro­te Van Dongen Overgangsshow’ maar aanpassen.

„Alles draait tegenwoordig al om jullie, jullie welvaart, jullie muziek, jullie doorgeslagen schoonheidsi­dealen die tot de schaamlippen gaan en jullie kleine maatjesmo- de.”

En zo overwint Van Dongen bij al­le generaties met dit programma.